هميقداش ( بيت المقدس ) است كه از سال 70 ميلادى كه خانهء خدا به دست تيتوس « 1 » سردار رومى ويران گرديد اين حصار به مقدسترين مكان براى قوم يهود مبدل شد . زيرا كه قوم يهود در طول دوران پراكندگى خود پيوسته به سوى اورشليم و بيت المقدس نماز مىگزارده است . » « 2 » « در افسانه‌هاى يهود آمده است كه « شخنيا » ( جلال خداوند ) هرگز « كتل همعرابى » را ترك نگفته است . حصار غربى كه در ادبيات جهان به نام ديوار ندبه معروف است تقريبا مدت دو هزار سال زير حكومت بيگانگان بود . در سالهاى بين 1948 تا 1967 كه شرق اورشليم در تصرف دولت اردن بود به يهوديان اجازه داده نمىشد به زيارت كتل همعرابى مشرف شوند ولى در جنگ شش روزه ژوئن 1967 ، اورشليم شرقى نيز به تصرف اسرائيل درآمد و ديوار ندبه تعمير و به زيارتگاه يهود مبدل شد . در سالهاى اخير در حوالى ديوار ندبه حفاريهاى باستان‌شناسى وسيعى انجام گرفته و آثار مهمى از دوران باستان كشف شده است » « 3 » . قدس ، پايتخت همان‌گونه كه قبلا بيان شد ، سازمان ملل متحد با توجه به بررسيهاى فراوان و تحقيقات كارشناسان تحقيق مجمع عمومى سازمان ملل ، در تاريخ 29 نوامبر سال 1947 و 11 دسامبر 1948 ، اعلاميه‌هايى صادر نمود كه طبق مفاد آنها مقرر شد ، بيت المقدس به صورت يك شهر بين المللى اداره گردد و ادارهء آن به عهده شوراى قيمومت سازمان ملل متحد باشد همچنين آن سازمان موظف گرديد از اماكن مقدسه ، حمايت و حفاظت نمايد . « اين اعلاميه شامل شهر قدس كه حدود آن از جنوب تا « بيت اللحم » از شمال تا « شعفاط » از مشرق تا « ابى ديس » و از مغرب تا « عين كارم » امتداد دارد و نيز دهات و قصبات اطراف آن مىشد » « 4 » .

--> ( 1 ) . Titus ( 2 و 3 ) . واژه‌هاى فرهنگ يهود ، تل‌آويو ( 1977 م / 1357 ه . ش ) ص 201 در كتاب تاريخ قوم يهود ج 2 ، ص 175 ، « كتل همعرابى » با تلفظ ديگر يعنى « هكوتل همعراوى » آمده است . ( 4 ) . اكرم زعيتر . سرگذشت فلسطين ، ص 399 - 400